تبلیغات
دفتر یادداشت محب علی - ضررِ ترک محاسبه نفس ( زیانكارترین مردم! )

ضررِ ترک محاسبه نفس ( زیانكارترین مردم! )

دوشنبه 12 اسفند 1392 01:36 ق.ظنویسنده : محب علی

 
بزرگ ترین عیب و زیان ترك محاسبه نفس این است كه آثار گناه در روح باقی میماند و روز به روز انسان آلوده تر گشته، قلبش ظلمانی تر و تاریك تر می گردد و بیشتر از خداوند فاصله می گیرد.

در حالی كه توجه ندارد و چه بسا خیال میكند كه فرد شایسته و خوبی شده است

و به خود میبالد كه من چنین و چنانم، در صورتی كه واقعیت این است كه هر روز بیش از پیش سقوط میكند و در پرتگاه شقاوت و بدبختی فرو میغلطد؛

 

قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِینَ أَعْمالاً.

الَّذِینَ ضَلَّ سَعْیُهُمْ فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ هُمْ یَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ یُحْسِنُونَ صُنْعاً؛

 

بگو: آیا شما را از زیان كارترین مردم آگاه گردانم؟

[آنان] كسانی اند كه تلاششان در دنیا به هدر رفته و خود می پندارند كه كار خوب انجام میدهند.

سوره مبارکه كهف آیات  103، 104.

 

 

علامه طباطبایی رحمه الله درباره آیات فوق میفرمایند: «خسران و زیان در كسب و كاری كه به هدف سودبری انجام می گیرد، هنگامیرخ میدهد كه هدف از كسب و كار حاصل نگردد و یا از سرمایه كاسته شود و یا تلاش انسان هدر رود. در آیه شریفه از هدر رفتن تلاش، به گم شدن و تباهی تعبیر شده؛ مثل این كه انسان راه را گم كند و با سیر و حركت خود به مقصد نرسد. گاهی زیان دیدن انسان در كسب و تلاش، به جهت ناآزمودگی در كار است و یا به جهت ناآشنایی به راه، و یا به دلیل عوامل ناخواسته دیگر است. امید این كه این زیان و خسران برطرف گردد وجود دارد، چون امید میرود كه زیان كار بیدار گردد و كارش را از سر گیرد و از دست رفته را باز گیرد و گذشته را جبران سازد. اما گاه میشود كه انسان زیان میبیند و خود می پندارد كه سود برده است؛ ضرر میكند و بر این باور است كه چیزی جز نفع عایدش نشده است. این بدترین خسران و زیان است كه امیدی به برطرف شدنش نیست.

 

وظیفه انسان در دنیا تنها تلاش برای سعادت است و نباید جز آن خواسته ای داشته باشد. اگر در مسیر حق قرار گرفت و به هدف دست یافت، به سعادت واقعی رسیده است، و اگر از مسیر منحرف شد و به انحراف و اشتباه خود پی نبرد، در تلاش و سعی خود زیان دیده است و لكن امیدی به نجات او هست.

اما اگر از مسیر حق منحرف شد و به غیر حق دست یافت و بر آن پافشاری كرد و هرگاه پرتوی از حق برای او ظاهر گشت، نفسش پرده ای بر آن كشید و او را به بزرگ بینی و تعصب جاهلی گرفتار ساخت، چنین فردی زیان كارترین افراد در عمل و تلاش است؛ چرا كه امیدی به برطرف شدن زیان و خسران او نیست و انتظار نمیرود به سعادت برسد.»

المیزان، ج 3، ص 430.

 

با توجه به این كه از جمله فواید محاسبه نفس این است كه انسان به لغزش های خود پی میبرد و در صدد برطرف ساختن آنها بر میآید و نمی گذارد كه آثار تكوینی گناه در روح او باقی بماند و در نتیجه در عالم قیامت هم حساب رسی اعمال و كردارش دشوار نخواهد بود و شرمنده و سرافكنده و حسرت زده نخواهد شد. این حقیقت را پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله، با دو تعبیر كه لازم و ملزومند، بیان فرموده اند:

حاسِبْ نَفْسَكَ قَبْلَ أَنْ تُحاسَبَ

فَهُوَ أَهْوَنُ لِحِسابِكَ غَداً؛

 

قبل از آن كه به حساب تو رسیدگی شود،

خود به حساب اعمالت برس، چرا كه این محاسبه، حساب فردای قیامت را آسان میكند.

 

 

محاسبه اعمال در دنیا حساب روز قیامت را آسان میكند و اگر انسان خود به حساب اعمالش برسد و در صدد علاج و جبران لغزش ها و انحرافات خود بر آید حساب روز قیامت او سبك می گردد.

اما اگر چنین نكند،

گناهان روی هم انباشته می گردد

و باعث افزون گشتن گرفتاری هایش در روز قیامت میشود.

 

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله در ادامه میفرمایند:

 

وَ زِنْ نَفْسَكَ قَبْلَ أَنْ تُوزَنَ

و تَجَهَّزْ لِلعَرْضِ الأَكْبَرِ یَوْمَ تُعْرَضُ لاتَخْفی عَلَی اللّهِ خافِیَةٌ؛

 

و خویشتن را بسنج پیش از آن كه تو را بسنجند

و برای عرضه به پیشگاه خداوند در روز رستاخیز آماده باش كه هیچ چیز بر خداوند پنهان نمیماند.

بحارالانوار، ج 77، باب 4، روایت 3.

 

میزان و سنجش اعمال از باورهای اعتقادی ما است و ما معتقدیم كه در روز قیامت كفّه اعمال نیك و بد ما را با یكدیگر مقایسه میكنند. حال اگر ما خود به سنجش اعمالمان بپردازیم و بنگریم كه گناهانمان سنگین تر شده است، تلاش میكنیم كه بارمان را سبك كنیم. اما اگر در مقام سنجش اعمال خویش بر نیامدیم و گناهانمان را نسنجیدیم و به تأثیر آنها بر روحمان پی نبردیم، روزی پای میزان الهی حاضر میشویم و آن جا رسوا و دچار حسرت می گردیم.

 

 

 

 


برچسب ها: ضررِ ترک محاسبه نفس ، ضرر ، خسران ، امام ، زیانکار ترین مردم ، حاسِبْ نَفْسَكَ قَبْلَ أَنْ تُحاسَبَ ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 12 اسفند 1392 01:51 ق.ظ

 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.